Ayan Farah

Notes on running Water


Download

Iedereen weet wat een schilderij is: verf, pigment of kleur, aangebracht op een oppervlak. Maar bij Ayan Farah is een schilderij veel meer dan enkel dit. Vaak registreert en reageert het oppervlak in haar werk op de blootstelling aan licht of neemt de vorm aan van een reeks aan elkaar gestikte weefsels in een verscheidenheid van bijna geometrische patronen. Hoewel haar schilderijen geen wetenschappelijke registraties zijn, geven ze vaak een weergave van de chemische- en omgevingsomstandigheden van een bepaalde plaats op een bepaald tijdstip. Ayan Farah's kunstwerken stijgen boven de conventionele definities  uit.

Eldfell (2011) bijvoorbeeld, bestaat uit de polyester-katoenen voering van een slaapzak die voor zes maanden werd begraven lag aan de voet van de IJslandse vulkaan die het werk zijn titel geeft. De schijnbaar door as en water bevlekte stof lijkt letterlijk een deel van het landschap te hebben geabsorbeerd. Het lijkt niet gewoon op de vulkaan, het is de vulkaan. Vormelijk is het minimaal, maar het bevat een ware minerale rijkdom. Deze slaapzakvoering geeft het zweet van de natuur weer, in plaats van dat van een mens. Er ontstaat een gevoel dat indien een plaats een dagboek zou kunnen bijhouden, het misschien iets als dit werk zou zijn.

In andere werken worden katoenen lakens gebruikt die aan ramen worden gehangen om te bleken in de zon of tapijten die, blootgesteld aan de elementen, op specifieke locaties en voor welbepaalde tijdspannes worden achtergelaten. Nog andere stoffen (altijd zeer zorgvuldig geselecteerd op basis van hun materiële kwaliteiten door middel van een uitgebreid proefondervindelijk proces) worden gekleurd door welbepaalde soorten modder of klei afkomstig bijvoorbeeld uit de Dode Zee, zoals in het werk Eylon (2014). Sommige zijn behandeld met een mengsel van kleurstoffen en (organische en synthetische) chemicaliën en vervolgens blootgesteld aan een UV-zonnelamp. Soms lijken ze op een reeks lijkwaden van Turijn, hoewel ze eerder de magie van een plek in plaats van die van een persoon registreren. Op die manier zijn de werken van Farah ook registraties van de invloed van mensen op plaatsen.

Een recente serie werken bijvoorbeeld, incorporeert stalen regenwater verzameld op verschillende plaatsen in de wereld, die worden vermengd met Farah’s gebruikelijke reeks pigmenten, modders en kleurstoffen alvorens op de drager te worden aangebracht. Misschien is er voor u en ik weinig waarneembaar (in tegenstelling tot chemisch) verschil tussen het regenwater verzameld in Abu Dhabi en Doha, nadat de respectieve bewoners van deze plaatsen gevraagd was te bidden voor regen, en het regenwater verzameld uit China, een land dat regelmatig gebruik maakt van cloud seeding (het veranderen van de chemische samenstelling van een wolk om ijskristalvorming te stimuleren) om het weer te beïnvloeden. Deze werken bevatten echter in hun fysieke vorm niet alleen een registratie van de regen uit verschillende plaatsen, maar ook van de opvatting, houding, en relatie van mensen van en tot het weer over de hele wereld. Op sommige plaatsen is regen iets (beheerst door God) waar om gebeden wordt, op andere kan regen (beheerst door de mens) gemaakt worden en misschien is op sommige plaatsen de regen gewoon iets waar je alleen maar kan op wachten (beheerst door niemand).

Hoezeer het werk van Farah ook een gevoel van wildheid mag uitdrukken, van een kunstenaar die afstand heeft gedaan van haar auteurlijke verantwoordelijkheden en alles aan de natuur en het toeval overlaat (sommige werken incorporeren vogelpoep of mottengaten), het is ook een proces dat ze sterk beheerst en dat misschien wel het meest duidelijk naar voren komt in de werken waarin verschillende stukken stof, (bijvoorbeeld) behandeld met terracotta-, klei- of modderoplossingen, aan stukken zijn gesneden en daarna weer samengestikt.

Uiteindelijk worden in Farah's kunstwerken objecten – de materiele kunstwerken – die we graag als permanent en duurzaam beschouwen, onthuld als zijnde vergankelijk en onbestendig (via processen die hen verweren, bleken en vervagen, soms tot op het punt waar ze haast doorschijnend worden). Tegelijkertijd worden dingen die we als vluchtig beschouwen – de tijd, het weer, omgevingsomstandigheden, enzovoort – permanent op het zeer verweerde oppervlak weergegeven. Dit is de spanning die in het hart van Ayans werken schuilt. “Ik heb ze altijd gezien als een deel van een omgeving,” zegt ze, “niet als sculpturen, maar als iets dat fysieke aanwezigheid verliest.”

Misschien is het dit wel waar Farah in geïnteresseerd is, meer dan in loutere nieuwsgierigheid. Ze werd geboren in Sharjah, is van Somalische afkomst, groeide hoofdzakelijk op in Zweden, woont momenteel in Londen en reist veel. Voor een deel zijn de werken hoe ze zijn – gemaakt uit stof – omdat dit hen draagbaar maakt. Maar waar je ook bent, hoe ogenschijnlijk stil of onveranderlijk de situatie ook moge zijn, haar werk lijkt te zeggen dat, zelfs wanneer je weggaat, je steeds een deel van die ontmoeting bij je draagt.

Ayan Farah is geboren in Sharjag, United Arab Emirates, haar ouders zijn van somalische afkomst, ze groeide op in Stockholm, Zweden. Ze behaalde in 2003 een BA in modeontwerp aan de universiteit van Midlesex en in 2012 een postgraduaat aan Central Saint Martins College of Art, Londen.Haar meest recente tentoonstellingen zijn Le musée d’une nuit (script for leaving traces), David Roberts Art Foundation, Fondation Hippocrène, Parijs (2014); PROXIMA, Museo Británico Americano, Mexico City (2014); The Figure in the Carpet, Bugada & Cargnel, Parijs (2014); Xtraction, The Hole, New York (2013); Alchemy, The Arts Club, Londen (2013); Wanderlust, Contemporary Art Society, Londen (2013); Girlfriend material, The Standard, Los Angeles (2013); Ayan Farah, Vigo Gallery, Londen (2012). Ze werd onlangs beloond met de Eilean Shona residentie in Schotland en in 2012-2013, was ze resident in de 'Royal Institute of Art' in Stockholm. Ze leeft en werkt in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Mark Rappolt